Βιονικό πόδι: C-Leg, Genium, Rheo Knee ή Power Knee; Σύγκριση, για ποιον είναι και κόστος

Σε ένα μηχανικό ή απλό υδραυλικό γόνατο, ο τεχνορθοπαιδικός ρυθμίζει την αντίσταση μία φορά, και το γόνατο συμπεριφέρεται με τον ίδιο τρόπο σε κάθε βήμα. Ένα μικροεπεξεργαστικό γόνατο (MPK, από το αγγλικό microprocessor knee) έχει αισθητήρες που μετρούν συνεχώς τη γωνία, τη φόρτιση και την κίνηση της πρόθεσης. Ο επεξεργαστής χρησιμοποιεί αυτά τα στοιχεία για να αλλάζει την αντίσταση του γονάτου σε πραγματικό χρόνο.

Στην πράξη αυτό μπορεί να σημαίνει ότι το γόνατο «καταλαβαίνει» πότε περπατάτε πιο γρήγορα ή πιο αργά, πότε κατεβαίνετε σκάλα ή κατηφόρα και πότε παραπατάτε, και αντιδρά ανάλογα. Ο όρος «βιονικό πόδι» που χρησιμοποιείται ευρέως περιγράφει αυτή την κατηγορία, αν και κάθε σύστημα το πετυχαίνει με διαφορετικό τρόπο. Για μια πιο γενική εισαγωγή, διαβάστε το άρθρο μας για τη βιονική τεχνολογία στην προσθετική άκρων.

Παθητικό ή ενεργητικό;

Τα C-Leg, Genium και Rheo Knee είναι παθητικά συστήματα: ελέγχουν με ακρίβεια πόσο εύκολα λυγίζει ή τεντώνει το γόνατο, αλλά την κίνηση την παράγει το σώμα σας. Το Power Knee είναι ενεργητικό: διαθέτει κινητήρα που προσθέτει ενέργεια στην κίνηση. Αυτή είναι η πιο ουσιαστική διαφορά μεταξύ των τεσσάρων.

Το Genium βασίστηκε στην εμπειρία από το C-Leg και προσφέρει ένα ευρύτερο φάσμα κινήσεων. Η έκδοση Genium X3 απευθύνεται, σύμφωνα με την Ottobock, σε χρήστες βαθμού κινητικότητας 3 και 4, με σωματικό βάρος έως 150 kg.

• Εναλλάξ ανάβαση σκάλας (step-over-step), όπως με ένα φυσικό πόδι.
• Μετάβαση από το περπάτημα στο τρέξιμο, με επιπλέον λειτουργία τρεξίματος για μεγαλύτερες αποστάσεις.
• Λειτουργίες για υπέρβαση εμποδίων και βάδισμα προς τα πίσω.
• Το Genium X3 έχει προστασία IP68 και, κατά τον κατασκευαστή, μπορεί να βυθιστεί πλήρως ακόμη και σε αλμυρό ή χλωριωμένο νερό χωρίς να χάσει τη λειτουργικότητά του.

Σε ποιον ταιριάζει: σε πολύ δραστήριους ανθρώπους, με απαιτητική εργασία, αθλητικές δραστηριότητες ή συχνή επαφή με νερό. Δείτε τη σελίδα του Genium.

Το Power Knee είναι, σύμφωνα με την Össur, το πρώτο μικροεπεξεργαστικό γόνατο με κινητήρα που κυκλοφόρησε στην αγορά. Δεν ελέγχει απλώς την αντίσταση: παράγει ενέργεια. Αυτό μπορεί να βοηθήσει σε κινήσεις όπου ένα παθητικό γόνατο δεν προσφέρει ώθηση, όπως:

• το σήκωμα από καθιστή θέση,
• την ανάβαση σκάλας με εναλλάξ βήματα,
• τις ανηφόρες, ενώ στην κατάβαση σκάλας και ράμπας προσφέρει ελεγχόμενη αντίσταση.

Κατά τον κατασκευαστή απευθύνεται σε χρήστες K2–K4 με μηριαίο ακρωτηριασμό, απεξάρθρωση γόνατος ή απεξάρθρωση ισχίου, με όριο βάρους 116 kg και προστασία IP54 (γλυκό νερό). Η Össur αναφέρει ως βασικά οφέλη τη συμμετρία στο βάδισμα, τη σταθερότητα και τη διατήρηση ενέργειας. Σε ποιον ταιριάζει: σε ανθρώπους που χρειάζονται «βοήθεια δύναμης», π.χ. λόγω μειωμένης μυϊκής ισχύος ή αμφοτερόπλευρου ακρωτηριασμού, πάντα με κλινική αξιολόγηση. Δείτε τη σελίδα του Power Knee.

Η μικροεπεξεργαστική τεχνολογία δεν αφορά μόνο το γόνατο. Το Proprio Foot της Össur είναι ένας αστράγαλος ελεγχόμενος από μικροεπεξεργαστή: ανασηκώνει τα δάχτυλα του πέλματος στη φάση αιώρησης, ώστε να μειώνεται ο κίνδυνος να «σκαλώσει» το πόδι, και προσαρμόζει τη γωνία του στις ανηφόρες, στις κατηφόρες και στις σκάλες. Η νεότερη έκδοση είναι αδιάβροχη κατά IP67, σύμφωνα με τον κατασκευαστή. Αν έχετε κνημιαία πρόθεση ή μηριαία, ρωτήστε μας αν ο βιονικός αστράγαλος ταιριάζει στη δική σας περίπτωση.

Ένα βιονικό γόνατο αποδίδει μόνο όταν η θήκη εφαρμόζει σωστά και ο χρήστης έχει εκπαιδευτεί. Η διαδικασία στο εργαστήριό μας περιλαμβάνει συνήθως:

1. Αξιολόγηση: συζητάμε τις καθημερινές σας δραστηριότητες, την εργασία σας και τους στόχους σας, και εξετάζουμε το κολόβωμα.
2. Συνεργασία με τον ιατρό: η τελική επιλογή γίνεται σε συνεργασία με τον θεράποντα ιατρό, που εκδίδει και τη γνωμάτευση.
3. Θήκη και ευθυγράμμιση: κατασκευάζουμε θήκη επί παραγγελία, όπως οι ανατομικές θήκες MAS, και ευθυγραμμίζουμε την πρόθεση.
4. Ρύθμιση μέσω λογισμικού: τα μικροεπεξεργαστικά γόνατα ρυθμίζονται από τον τεχνορθοπαιδικό με το λογισμικό του κατασκευαστή, σύμφωνα με το βάδισμά σας.
5. Εκπαίδευση βάδισης: στον ειδικό χώρο εκμάθησης χρήσης τεχνητών μελών των εγκαταστάσεών μας, και σε συνεργασία με φυσικοθεραπευτή.

Αν σας ενδιαφέρει να δοκιμάσετε κάποιο σύστημα πριν αποφασίσετε, ρωτήστε μας για τις δυνατότητες δοκιμής που υπάρχουν τη συγκεκριμένη περίοδο.

Όλα τα μικροεπεξεργαστικά συστήματα έχουν επαναφορτιζόμενη μπαταρία. Για το C-Leg 4, η Ottobock αναφέρει διάρκεια περίπου δύο ημερών σε μέση χρήση. Οι περισσότεροι χρήστες φορτίζουν την πρόθεση κάθε βράδυ, όπως το κινητό τους. Για το Genium X3, η Ottobock αναφέρει ότι ο χρήστης ειδοποιείται με δόνηση όταν η μπαταρία είναι πολύ χαμηλή και ότι, αν εξαντληθεί, το γόνατο περνά σε λειτουργία ασφαλείας.

Τα βιονικά γόνατα χρειάζονται και τακτικό service σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή. Μιλήστε μαζί μας για το πρόγραμμα συντήρησης και διαβάστε τις γενικές συμβουλές για τη συντήρηση τεχνητών μελών.